English

Birds

Most populations of nesting seabirds around the Northern Atlantic Ocean have declined considerably since the turn of the century. Seabirds are vulnerable for environmental changes by the shore and fluctuations are considerable in cliff birds’ stock and their nesting. Further changes are expected in seabirds breeding in decades to come, along with warmer climate. The seabird decline, however, is not uniform over all the country. After 2005 there was a shift change in non-cliff nesting of seabirds on the South coast of Iceland. The most noticeable decline happened in colonies along the south and west coast which is traceable to a drastic decline in the sand eel stock (Ammodytes marinus) in the early 20th century. The sand eel is a major food source for many seabirds, fishes and whales.

The population of Brünnich’s guillemot (Uria lomvia) in Iceland has declined sharply since the middle of the 1990’s. Populations of other seabird species, such as the common murre (Uria aalge), razorbill (Alca torda), northern fulmar (Flumarus glacialis) and Arctic tern (Sterna paradisaea) have also been declining after the turn of this century. Particularly, the puffin (Fratercula arctica) stock has declined by approximately one quarter in Iceland since measurements began in 2003, which is traced to the collapse of the sand eel stock. On the other hand, higher summer temperatures improve living conditions for many terrestrial birds and warmer winters will increase the likelihood that summer vagrants will survive and initiate nests the following spring.

Approximately 35 new bird species attempted nesting in Iceland in the 20th century and many species settled permanently, e.g. blackbird (Turdus merula), starling (Sturnus vulgaris), lesser black-backed gull (Larus fuscus), common gull (Larus canus), common shelduck (Tadorna tadorna) and barnacle goose (Branta laucopsis). The frequency of new settlers seems to have increased in the latter part of the 20th century. Towards the end of this century, it can be expected that climate conditions in Iceland will good enough for additionally over 80 bird species, although it is unlikely they will all settle here. By the end of this centurythe climate may, on the other hand, have become too warm for e.g. phalarope (Phalaropus fulicarius) and thick-billed murre (Uria lomvia) and the range of other northern species may have become greatly constricted. Milder climate, especially during winter, may increase the possibilities of vagrant birds settling, but the development of new habitats is also a deciding factor. For example, afforestation projects have facilitated the resent establishment of the coniferous forest species goldcrest (Regulus regulus) and the Eurasian woodcock (Scolopax rusticola).

References:

https://www.umhverfisraduneyti.is/media/PDF_skrar/visindanefndloftslagsbreytingar.pdf )

http://www.vedur.is/loftslag/loftslagsbreytingar/liklegar/

2. Maí 2017: Kastljós, Lundinn, viðtal við Freydísi Vigfúsdóttur https://www.umhverfisraduneyti.is/media/PDF_skrar/visindanefndloftslagsbreytingar.pdf

Íslenska

Fuglar

Varpfuglum í sjófuglabyggðum við norðanvert Atlantshaf hefur fækkað verulega frá aldamótum og flestir sjófuglastofnar virðast fara minnkandi. Sjófuglastofnar eru viðkvæmir fyrir umhverfisbreytingum í hafinu við landið og sveiflur eru talsverðar í stofnum bjargfugla og varpi þeirra. Ekki er ólíklegt að frekari breytingar verði á varpstofnum margra sjófuglategunda á næstu áratugum samfara hlýnandi veðurfari. Fækkunin er þó alls ekki einhlít og mikill breytileiki er meðal sjófuglabyggða eftir landshlutum. Upp úr 2005 varð vart við miklar sveiflur í varpi annarra sjófugla en bjargfugla á Suðurlandi. Líklegt er að ástæða fækkunar í sjófuglabyggðum við suður- og vesturströndina stafi af lægð sandsílastofnsins eftir aldamótin, en sandsíli er undirstöðufæða margra sjófugla, fiska og hvala.

Stuttnefju (Uria lomvia) hefur fækkað hér við land allt frá miðjum 9. áratug síðustu aldar. Hjá öðrum tegundum sjófugla, svo sem langvíu (Uria aalge), álku (Alca torda), fýl (Flumarus glacialis) og kríu (Sterna paradisaea) hefur fækkunar í vörpum fyrst og fremst gætt á þessari öld. Um fjórðungs fækkun hefur mælst í lundastofninum við landið síðan mælingar hófust árið 2003, sem meðal annars er rakin til hruns í sandsílastofninum.

Um 35 nýjar fuglategundir reyndu varp og margar settust að á Íslandi á síðustu öld. Má þar nefna svartþröst (Turdus merula), stara (Sturnus vulgaris), sílamáf (Larus fuscus), stormmáf (Larus canus), brandönd (Tadorna tadorna) og helsingja (Branta laucopsis). Tíðni landnáms virðist hafa aukist eftir því sem leið á 20. öldina. Við lok 21. aldarinnar má gera ráð fyrir því að veðurskilyrði á landinu verði hagstæð fyrir um 80 nýjar tegundir varpfugla hér á landi þótt óvíst sé að þær allar nemi hér land. Aftur á móti gæti hitastig á Íslandi orðið of hátt fyrir hánorrænar tegundir, svo sem þórshana (Phalaropus fulicarius) og stuttnefju (Uria lomvia). Mildara veðurfar, einkum að vetri til, getur aukið líkur á því að fuglar sem flækjast hingað nái fótfestu, en myndun nýrra búsvæða er einnig mikilvægur þáttur. Má í því sambandi til dæmis nefna glókoll (Regulus regulus) og skógarsnípu (Scolopax rusticola) sem nýlega hófu hér varp í ræktuðum barrskógum.

Heimildir:

https://www.umhverfisraduneyti.is/media/PDF_skrar/visindanefndloftslagsbreytingar.pdf )

http://www.vedur.is/loftslag/loftslagsbreytingar/liklegar/

2. Maí 2017: Kastljós, Lundinn, viðtal við Freydísi Vigfúsdótturhttps://www.umhverfisraduneyti.is/media/PDF_skrar/visindanefndloftslagsbreytingar.pdf